Türkmenistanyň Senagatçylar we Telekeçiler Partiýasy

Soňky makalalar

BITARAPLYK-ABADANÇYLYK ÝOLY

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň häzirki taryhy döwründe biziň ählimiz agzybirlikde baky Bitaraplygymyzyň 30 ýyllygyna giňden toýlaýarys. Şeýle şanly ýylda BMG-niň Baş Assambleýasynda «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy» atly Kararnamanyň 3-nji gezek ykrar edilmegi biziň ählimiz uly buýsanç duýgusyny döretdi. Bu taryhy waka biziň daşary syýasatymyzdaky gazanan belent üstünligimizdir, hem-de geljekki ösüşlerimize özboluşly badalgadyr. Bitaraplyk hukuk derejesi, munuň özi, halkymyzyň bagtyna, ykbalyna ýapylan ajaýyp serpaýdyr, dünýä döwletleriniň bize bildiren belent ynamydyr, parahat durmuşymyzyň sarsmaz binýadydyr. Onuň gymmaty barada biziň Baş Kanunymyzda aýratyn nygtalýar, ýagny «Türkmenistan dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edilen we kanun esasynda berkidilen hemişelik bitaraplyk hukuk ýagdaýyna eýedir», şeýle-de «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy onuň içeri we daşary syýasatynyň esasy bolup durýar» diýen kanun kepillikleri biziň Bitaraplyk taglymatymyzyň ähmiýetini belende göterýär. Biziň Bitarap döwletimiz öz üstüne alan halkara borçnamalaryna ygrarly bolmak bilen, tutuş sebitiň hem-de tutuş dünýäniň abadançylygynyň hatyrasyna parahatçylyk döredijilikli başlangyçlary öňe sürýär. Şeýle başlangyçlar bolsa dünýäde giň goldawa eýe bolýar. Gahryman Arkadagymyz tarapyndan öňe sürlen «Dialog-parahatçylygyň kepili» filosofiýasy bolsa, beýik bir taglymat bolup, ol ählumumy syýasy gurşawda netijeli ähmiýetini görkezýär. Bitaraplyk hukuk derejesini hemişelik hemra edinen döwletimizde häzirki döwürde halkara hyzmatdaşlykda, şeýle-de ählumumy meseleleri çözmekde, tagallalary durmuşa geçirmekde parlamentleriň hem mynasyp ornunyň bardygyny nygtamak ýerlikli bolsa gerek. Üstümizdäki ýylda Türkmenistanyň Mejlisiniň, Ýewropa Parlamenti bilen bilelikde «Parahatçylygy we ynanyşmagy berkitmekde bitaraplygyň orny» atly ýörite mejlisi, şeýle-de beýleki ösen döwletleriň kanun çykaryjylyk edaralary bilen bilelikde geçirilen mejlisler hem şeýle hakykatlardan ugur alyp, geljekde bitaraplyk syýasatyna esaslanýan dost-doganlyk, ynanyşmak ýörelgelerini dowam etdirmekde, parahatçylygy üpjün etmekde, ählumumy tagallalary ilerletmekde täze möhüm ädimlere badalga boljakdygyna biz pugta ynanýarys. Hemişelik Bitaraplygymyz döwletimiziň daşary syýasatyny parahatçylykly ýol bilen üstünlikli amala aşyrmaga esas döredýän, şeýle-de içeri syýasatymyzy nusgalyk häsiýete getirýän gymmatly taglymat bolup durýar. Biziň ähli ösüşlerimiziň sakasynda hemişelik Bitaraplyk hukuk derejämiz hem-de milli Garaşsyzlygymyz binýat bolup durýar. 

Hemişelik Bitaraplygynyň hukuk esaslaryny gyşarnyksyz berjaý edýän ýurdumyzyň BMG bilen hyzmatdaşlygynyň rowaçlanmagy, esasanam, halkara Bileleşigiň mejlislerinde döwletimiziň öňe sürýän başlangyçlarynyň hem-de teklipleriniň ýörite Kararnamalar esasynda kabul edilmegi, goldanylmagy hem aýratyn buýsanç bilen bellärliklidir. Iň esasy zat bolsa, hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen öňe sürlen Kararnamanyň, ýagny BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan «2025-nji ýyl-Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» atly Kararnamanyň kabul edilmegi ýurdumyzyň ählumumy parahatçylygy, ynanyşmagy üpjün etmek boýunça tagallalarynyň dünýäde giň goldaw tapýandygynyň nobatdaky güwäsi boldy. Şeýle-de 2025-nji ýylyň 23-nji sentýabrynda Garaşsyzlyk gününiň toýlanýan günlerinde hormatly Prezidentimiziň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna amala aşyran iş saparynyň çäginde BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynyň ýokary derejeli plenar mejlisinde halkara parahatçylygyň, howpsuzlygyň esaslary hakynda eden taryhy çykyşy häzirki döwürde ýurdumyzyň daşary syýasatynyň maksadyny kesgitleýän waka boldy. Bu çykyş biziň ynsanperwerlik, türkmençilik ýörelgelerimiziň esasyny beýan eden taryhy çykyş boldy. Şeýle başlangyçlar biziň Bitaraplyk taglymatymyzyň diňe bir türkmen jemgyýetine däl, eýsem, dünýä jemgyýetiniň hem bähbidini nazarlaýandygynyň hem aýdyň beýanydyr. 

Häzirki döwürde dostluk-doganlyk, birek-birege hormat goýmak ýaly hoşniýetli düşünjeler daşary ýurtlar bilen alnyp barylýan özara gatnaşyklarda möhüm orun eýeleýär. Adamzat ýaşaýşynda parahatçylyk höküm sürse ösüşiň boljakdygy, ösüşiň bar ýerinde parahatçylygyň boljakdygy öz-özünden düşnükli hakykat. Şonuň üçinem, parahatçylygyň wagyz edilýän ýylynda, ýagny Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda bitaraplyga esaslanyp geçirilen hem-de geçirilýän çäreler ösüş gazanmagyň, adamlaryň gowy ýaşamagyny üpjün etmegiň, özara dialoglary ösdürmegiň bähbidini öz içine alýar. Şu ýylyň uly derejeli çäresi bolan, ýagny «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletleriň üçünji maslahaty hem-de onuň çäginde geçirilen dürli ugurly forumlar, plenar mejlisler, dialoglar hem täze gatnaşyklar, hyzmatdaşlyk esasynda ösüşi gazanmaga gönükdirilen halkara çäredir. Şol halkara maslahatyň çäginde hususy pudagyň forumynda söwda mümkinçiliklerini giňeltmäge, telekeçiligi ösdürmäge, raýatlary, aýratyn hem ýaşlary telekeçilige çekmäge, olaryň hukuklaryny goramaga degişli birnäçe meseleleri çözmäge degişli çykyşlara giňden orun berildi. Şeýle-de taryhy maslahatyň dowamynda  ýaşlar forumynyň, parlament forumyň, raýat jemgyýeti forumynyň hem geçirilmegi adamlaryň ýüzbe-ýüz bolýan meselelerini çözmekde tagallalary birleşdirmek maksadyna esaslanýan çözgütleriň kabul edilmegine mümkinçilik döretdi.

Ýurdumyzda, şol sanda Balkan welaýatynda hem hususy pudagyň ösüp, telekeçilerimiziň, hususy kärhanalaryň sanynyň artýandygyna ünsi çekmek isleýän. Ykdysady ösüşiň hereketlendiriji güýji hökmünde ýokary baha hem-de belent ynama eýe bolan hususyýetçilerimiz häzirki döwürde möhüm taslamalary amala aşyryp, ata Watanymyzyň ösüşine, raýatlarymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň ýokarlanmagyna saldamly goşant goşýarlar. Ýurdumyzyň hususy işewürleriniň döwlet tarapyndan goldanylmagy bilen eziz Diýarymyzyň çar künjünde hususy işewürler, hususy kärhanalar ep-esli artyp, telekeçilik işiniň gerimi ýylsaýyn giňeýär. Bitaraplyk hukuk derejämize esaslanýan daşary syýasat strategiýasynyň aýrylmaz ugry bolan, ykdysady ösüşiň gözbaşy hasaplanylýan söwda-ykdysady hyzmatdaşlyklaryň hasabyna telekeçilerimiziň işleri barha rowaçlanýar, ykdysady ösüşiň gazanylmagyna goşýan goşantlary barha artýar. Raýatlarymyzyň, ýaşlarymyzyň durmuş taýdan goraglylygyny üpjün etmek, täze iş orunlaryny döretmek, halkyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak babatynda alnyp barylýan maksatnamalaýyn işler ýurdumyzyň ertirki eýeleri bolan bagtyýar ýaşlaryň ýagty geljegine gönükdirilýär. Biziň häzirki döwrümizde bolsa hususyýetçilik köpçülikleýin häsiýete eýe bolup, ýurdumyzyň telekeçileri hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen badalga berilýän maksatnamalaryň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýarlar. Hormatly Prezidentimiziň tagallasy netijesinde, ýurdumyzda kiçi we orta telekeçiligi, hususy başlangyçlary sazlaşykly ösdürmek üçin örän amatly hukuk, ykdysady, maliýe hem-de durmuş şertleri döredilýär. Şeýle aladalar bolsa telekeçilerimizi netijeli işlemäge ruhlandyrýar. Mälim bolşy ýaly, häzirki wagtda ýaşlary telekeçilik işine çekmek, olaryň kämilligini gazanmak maksady bilen birnäçe işler durmuşa geçirilýär. Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda Bilimler we talyp ýaşlar gününde paýtagtymyz Aşgabat şäherinde Halkara Senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň açylmagy, telekeçilikde ýokary hünärli, taýýarlykly ýaşlaryň kemala gelmegi baradaky aladadyr. 

Bize durmuşyň islendik ugrunda nusgalyk görelde görkezýän Gahryman Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza köp sag bolsun aýdýarys. Goý, Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, alyp barýan işleri rowaç bolsun!

Tuwakgylyç WELIÝEW, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Balkan welaýatynyň Bereket etrap komitetiniň başlygy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.